Ҳайдовчилар учун 083/ҳ тиббий маълумотнома: қаерда олинади, нархи ва муддати
Права олиш йўлидаги биринчи ҳужжат — тиббий маълумотнома. Усиз автомактабга ҳам, имтиҳонга ҳам қабул қилинмайсиз. Кўпчилик уни «086 справка» деб чалкаштиради, лекин ҳайдовчилар учун алоҳида шакл бор — 083/ҳ. Қуйида уни олиш тартиби Соғлиқни сақлаш ва Ички ишлар вазирликларининг қўшма низоми асосида, 2026-йил ҳолатига.
083/ҳ ва 086 — фарқи нимада
| Шакл | Нима учун | Права учун яроқлими |
|---|---|---|
| 083/ҳ | Транспорт воситасини бошқаришга яроқлилик | Ҳа |
| 086 | Ўқишга кириш ва бошқа мақсадлар | Йўқ |
083/ҳ электрон тиббий маълумотнома бўлиб, унда қайси тоифадаги транспортни бошқаришга яроқли эканингиз кўрсатилади.
Ким ва қачон кўрикдан ўтади
Низомга кўра тиббий кўрик икки хил бўлади:
- Дастлабки кўрик — ҳайдовчиликка барча номзодлар учун мажбурий. Номзод ўқиш бошланишидан бир ой олдин кўрикдан ўтади.
- Даврий кўрик — ишлаётган ҳайдовчилар учун: одатда ҳар икки йилда бир марта, ҳақ эвазига йўловчи ташувчилар учун — ҳар йили.
Бундан ташқари гувоҳномани алмаштиришда маълумотнома муддати ўтган бўлса, янгиси керак бўлади. Агар гувоҳномада «Тиббий маълумотнома мажбурий» деган белги бўлса, маълумотномани доим амалдаги ҳолатда сақлашингиз керак.
Қаерда олинади
Кўрик давлат тиббиёт муассасалари ёки литсензияга эга хусусий клиникалардаги ҳайдовчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш комиссияларида ўтказилади. Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотига кўра, комиссияда керакли мутахассислар бир жойга тўпланган. Барча хусусий клиникалар ҳам бу маълумотномани бериш ҳуқуқига эга эмас — боришдан олдин аниқланг.
Қайси шифокорлар кўради
| Мутахассис | Изоҳ |
|---|---|
| Терапевт | Умумий ҳолат |
| Нарколог | Мажбурий |
| Психиатр | Мажбурий |
| Кардиолог | Мажбурий |
| Травматолог-ортопед | Мажбурий |
| Жарроҳ | Мажбурий |
| Невролог | Мажбурий |
| Офталмолог | Кўриш қобилияти |
| Оториноларинголог | Комиссия таркибида |
| ЭКГ | 55 ёшдан ошганлар учун |
Керак бўлса, комиссия бошқа мутахассисни ҳам жалб қилади.
Қандай ҳужжатлар керак
Соғлиқни сақлаш вазирлигининг тушунтиришига кўра, паспорт ва фотосурат етарли. Айрим муассасалар қўшимча ҳужжат сўраши мумкин, шунинг учун олдиндан қўнғироқ қилинг.
Муддатлар
- Кўрик 3 календар кундан ошмаслиги керак; мураккаб ҳолатларда 10 кунгача узайтирилади.
- Ногиронлиги бўлган шахслар учун — 3 кун, зарур ҳолларда 14 кунгача.
- Монелик бўлмаса, маълумотнома одатда кўрикдан кейинги куни тайёр бўлади.
мй.гов.уз орқали олиш
Кўрик тугагач, натижа электрон тизимга киритилади ва маълумотнома мй.гов.уз шахсий кабинетида пайдо бўлади. Уни «Соғлиқни сақлаш» бўлимидаги хизмат орқали юклаб олиш мумкин — бу хизмат бепул ва қўшимча ҳужжат талаб қилмайди. Қоғоз нусха керак бўлса, комиссия ходимлари жойида чоп этиб беради. Автомактаб ва имтиҳон маркази маълумотномани электрон тизим орқали ҳам кўра олади.
Нарх таркиби (2026-йил ҳолатига)
| Нима учун тўлайсиз | Ким белгилайди |
|---|---|
| Комиссиядаги тиббий кўрик | Тиббиёт муассасаси (давлат ёки хусусий) |
| Қўшимча текширувлар (масалан, ЭКГ) | Тиббиёт муассасаси |
| мй.гов.уз дан юклаб олиш | Бепул |
Кўрик пуллик асосда ўтказилади ва нарх муассасага қараб фарқ қилади, шунинг учун аниқ рақамни бир нечта клиникадан сўраб солиштиринг. Автоматик узатмали мослаштирилган автомобил бошқарадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун давлат муассасаларида кўрик бепул.
Амал қилиш муддати
Низомга кўра маълумотнома унда кўрсатилган санагача амал қилади — қатъий белгиланган ой ёки йил йўқ. Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотига кўра, айрим касалликларда 6 ойлик маълумотнома берилиши мумкин; бу муддатда соғлиқ тикланса, муддат узайтирилади. Маълумотнома имтиҳон кунида ҳам амал қилиши керак, шунинг учун санани олдиндан текширинг.
Агар монелик аниқланса
Агар кўрикда касаллик аниқланса, номзод даволанишга йўналтирилади ва монелик бартараф этилгач жараённи давом эттиради. Комиссия бир тоифа учун яроқсиз деб топиб, бошқаси учун рухсат бериши мумкин. Масалан, чеклов билан 3 500 кг дан оғир транспорт, махсус сигнал ўрнатилган автомобиллар, хавфли юк ташувчи транспорт ва 8 тадан ортиқ ўриндиқли йўловчи транспортини бошқариш тақиқланиши мумкин. Айрим жисмоний чекловларда мослаштирилган ёки автоматик узатмали автомобил учун рухсат берилади.
Фойдали маслаҳатлар
- C ёки D тоифасига ўқимоқчи бўлсангиз, маълумотномада айнан шу тоифалар учун яроқлилик кўрсатилганини текширинг.
- Кўрикка дам олган ҳолда боринг ва доимий қабул қиладиган дориларингиз ёки сурункали касалликларингиз ҳақидаги ҳужжатларни олиб боринг.
- Кўзойнак ёки линза тақсангиз, уларни олиб боринг.
Тиббий маълумотномани олгач, кейинги қадам — права олиш тартиби бўйича автомактаб ва имтиҳон. Назарий имтиҳонга YesPrava'даги ЙҲҚ саволлари орқали тайёрланишингиз мумкин.
Кўп бериладиган саволлар
Права учун қайси шаклдаги справка керак — 083 ёки 086?
Ҳайдовчилар ва номзодлар учун 083/ҳ шаклдаги тиббий маълумотнома берилади. 086 шакли бошқа мақсадлар (масалан, ўқишга кириш) учун ишлатилади ва права учун яроқли эмас.
Тиббий маълумотнома қанча туради?
Тиббий кўрик пуллик, нархини кўрикни ўтказадиган давлат ёки литсензияли хусусий тиббиёт муассасаси белгилайди. Тайёр маълумотномани мй.гов.уз орқали юклаб олиш бепул.
083/ҳ маълумотнома қанча муддат амал қилади?
Низомга кўра, маълумотномада кўрсатилган муддатгача. Айрим касалликларда 6 ойлик маълумотнома берилиши мумкин. Имтиҳон ёки алмаштиришдан олдин муддатни текширинг.
Кўрик қанча вақт олади?
Низомга кўра 3 календар кундан ошмаслиги керак, мураккаб ҳолатларда 10 кунгача узайтирилиши мумкин. Монелик бўлмаса, натижа одатда эртаси куни мй.гов.уз да пайдо бўлади.
Қайси шифокорлар кўрикдан ўтказади?
Терапевт, нарколог, психиатр, кардиолог, травматолог-ортопед, жарроҳ, невролог ва офталмолог; комиссия таркибида оториноларинголог ҳам бор. 55 ёшдан ошганларга ЭКГ қилинади.
- lex.uz — Haydovchilar va haydovchilikka nomzodlarni tibbiy ko'rikdan o'tkazish tartibi to'g'risidagi nizom (SSV va IIV qo'shma buyrug'i, ro'yxat raqami 2472)
- gov.uz (Sog'liqni saqlash vazirligi) — Haydovchilik guvohnomasi uchun kerak bo'ladigan tibbiy ma'lumotnoma qanday olinadi (2025)
- spot.uz — 083/h tibbiy ma'lumotnomani onlayn olish (2024)
- gov.uz — Haydovchi (nomzod)larni tibbiy ko'rikdan o'tkazish
- lex.uz — VM 408-son qarori, imtihon nizomi (6-band: tibbiy ma'lumotnoma)