Правани алмаштириш ва янгилаш: муддати тугаганда, йўқолганда, чет эл гувоҳномаси
Миллий ҳайдовчилик гувоҳномаси 10 йилга берилади, лекин уни алмаштириш эҳтиёжи фақат муддат тугаганда эмас, йўқолганда, шикастланганда, фамилия ўзгарганда ёки чет элда права олганда ҳам пайдо бўлади. Қуйида ҳар бир ҳолат бўйича 2026-йил ҳолатига амалдаги тартиб.
Ҳолатлар бўйича қисқача жадвал
| Ҳолат | Имтиҳон керакми | Асосий ҳужжатлар | Йиғим |
|---|---|---|---|
| Муддати тугаган, сўнгги 12 ойда ҳайдаган | Йўқ | Ариза, эски гувоҳнома, паспорт/ID, керак бўлса 083/ҳ | БҲМнинг 70% |
| 12 ойдан ортиқ ҳайдамаган | Назарий + амалий | Шу ҳужжатлар + имтиҳон натижаси | 70% БҲМ + имтиҳон тўловлари |
| Йўқолган, ўғирланган | Йўқ (тизимда тасдиқланса) | Электрон анкета, бўлса эски гувоҳнома сурати | манбаларга кўра 1 БҲМ |
| Шикастланган | Йўқ | Ариза, шикастланган гувоҳнома, паспорт | 70% БҲМ |
| Исм-фамилия ўзгарган | Йўқ | Ариза, янги паспорт | 70% БҲМ |
| Чет эл гувоҳномаси | Назарий + амалий | Чет эл гувоҳномаси, паспорт, 083/ҳ | Имтиҳон ва гувоҳнома йиғимлари |
БҲМ 2026-йил 1-сентабрдан 440 000 сўм, яъни 70% ≈ 308 000 сўм.
Муддати тугаган гувоҳномани алмаштириш
Ариза мй.гов.уз, Давлат хизматлари маркази ёки ЙҲХХ бўлинмаси орқали берилади. Низомнинг 57-бандига кўра керак бўлади:
- ариза (порталда электрон анкета);
- олдинги гувоҳнома (эски намунадаги бўлса, талон билан);
- паспорт ёки ID-карта.
152-сон қарорга кўра, янги намунадаги гувоҳномани алмаштиришда фақат анкета тўлдириш етарли, эски намунадагиси учун эса гувоҳнома ва талоннинг икки томони суратини бириктирасиз. Ходим аризани 2 иш соати ичида кўриб чиқади. Тиббий маълумотнома муддати ўтган бўлса, янги 083/ҳ олиш керак бўлади: тиббий маълумотнома.
12 ойлик қоида. гов.уз маълумотига кўра, сўнгги 12 ой давомида транспорт воситасини бошқарган ҳайдовчиларнинг гувоҳномаси имтиҳонсиз алмаштирилади. 12 ой ичида ҳайдамаганлар назарий ва амалий имтиҳон топширади. Ҳайдаганликни тасдиқлаш учун:
- ишлайдиган ҳайдовчилар — меҳнат дафтарчасидан кўчирма ёки иш жойидан маълумотнома;
- шахсий автомобил эгаси — транспорт воситасини қайд этиш гувоҳномаси;
- ишончнома ёки ижара бўйича бошқарувчи — қайд гувоҳномаси ва нотариал ишончнома ёки ижара шартномаси;
- эгасининг яқин қариндоши — қайд гувоҳномаси ва эгасининг ОСАГО полиси.
Муддати ўтган гувоҳнома билан ҳайдаш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади — жарима миқдорларини жарималар бўлимида кўринг.
Йўқолган ёки ўғирланган гувоҳнома
Низомнинг 66-бандига кўра, йўқолган, ўғирланган ёки йўқ қилинган гувоҳнома ўрнига ЙҲХХ автоматлаштирилган тизимида аввал берилгани тасдиқлангач, имтиҳонсиз дубликат берилади.
Тартиб:
- мй.гов.уз, Давлат хизматлари маркази ёки ЙҲХХ бўлинмасига мурожаат қилинг.
- Электрон анкетани тўлдиринг; бўлса, эски гувоҳнома ёки талоннинг икки томони суратини бириктиринг.
- Тизим сизнинг ҳайдаш ҳуқуқингиз бекор қилинмаганини текширади.
- Йиғимни тўланг (юз.уз, 2025: 1 БҲМ).
- Гувоҳномани шахсан ёки почта орқали олинг.
Агар дубликат олингандан кейин эски гувоҳнома топилса, у ҳақиқий эмас ва ЙҲХХ бўлинмасига топширилади. Ҳайдаш ҳуқуқидан маҳрум этилган бўлсангиз, дубликат берилмайди.
Шикастланган гувоҳнома ва маълумотлар ўзгариши
Шикастланган гувоҳнома оддий алмаштириш тартибида (57-банд) алмаштирилади. Фамилия, исм ёки отасининг исми ўзгарганда маълумотлар ФҲДЁ ягона электрон архиви орқали автоматик текширилади, шунинг учун аввал янги паспорт ёки ID-карта олинг.
Чет эл гувоҳномаси
Чет эл фуқаролари учун. Низомнинг 74-бандига кўра, халқаро ҳайдовчилик гувоҳномалари ва 1968-йилги Вена йўл ҳаракати конвенсияси талабларига мос миллий гувоҳномалар Ўзбекистонда амал қилади.
Ўзбекистон фуқаролари учун. Ўша бандга кўра, Ўзбекистон фуқаролари Ўзбекистонда фақат миллий гувоҳнома билан транспорт бошқариши мумкин. Чет элда права олган бўлсангиз, уни алмаштириш керак.
Алмаштириш тартиби (76-банд):
- Чет эл гувоҳномаси ЙҲХХ томонидан Ташқи ишлар вазирлиги орқали текширилади.
- Номзод назарий ва амалий имтиҳон топширади (саволлар Ўзбекистон қоидалари бўйича).
- Имтиҳондан ўтгач, миллий гувоҳнома берилади.
- Чет эл гувоҳномаси ТИВ орқали уни берган хорижий органга қайтарилади.
гов.уз маълумотига кўра, бунда тиббий кўрикдан ўтиш ҳам талаб қилинади. Дипломатик ва консуллик ходимлари учун алоҳида, имтиҳонсиз тартиб бор.
Ҳуқуқдан маҳрум бўлгандан кейин
Маҳрум этиш муддати тугагач, ҳуқуқни тиклаш учун тиббий кўрик, назарий имтиҳон (50 савол, 45 дақиқа, камида 46 тўғри жавоб) ва амалий имтиҳон талаб қилинади. Низомнинг 37-бандида ўқув курсини ўташ талаби ҳам кўрсатилган — қўшимча шартларни ЙҲХХ бўлинмасида аниқланг.
Гувоҳномани олиш ва етказиб бериш
Тайёр гувоҳнома ЙҲХХ бўлинмаси ёки Давлат хизматлари марказида шахсан берилади ёки почта орқали етказилади: Тошкент шаҳри ва вилоят марказларида 1 иш куни, бошқа ҳудудларда 2 иш куни. Уйда бўлмасангиз, 10 иш куни ичида почта бўлимидан олишингиз мумкин. Олиб кетилмаган гувоҳнома архивда 2 йил сақланади, сўнг йўқ қилинади. Ишончнома бўйича гувоҳнома берилмайди.
Фойдали маслаҳатлар
- Гувоҳнома муддатини телефонингизга эслатма қилиб қўйинг ва тугашидан олдинроқ алмаштиринг.
- Тиббий маълумотнома ҳам муддатга эга — алмаштиришдан олдин текширинг.
- Права йўқолса, уни дарҳол тикланг: гувоҳномасиз ҳайдаш ҳам жаримага сабаб бўлади.
Агар алмаштиришда имтиҳон топширишингиз керак бўлса, ЙҲҚ қоидалари ва йўл белгиларини такрорланг; назарий имтиҳонга YesPrava'даги ЙҲҚ саволлари орқали тайёрланишингиз мумкин.
Кўп бериладиган саволлар
Праванинг муддати тугаса, имтиҳон топшириш керакми?
Сўнгги 12 ой ичида транспорт воситасини бошқарган бўлсангиз, гувоҳнома имтиҳонсиз алмаштирилади. 12 ойдан ортиқ ҳайдамаган бўлсангиз, назарий ва амалий имтиҳон талаб қилиниши мумкин.
Права йўқолса нима қилиш керак?
мй.гов.уз, Давлат хизматлари маркази ёки ЙҲХХ бўлинмасига ариза берасиз. Гувоҳнома берилгани тизимда тасдиқланса, имтиҳонсиз дубликат берилади. Йиғим манбаларга кўра 1 БҲМ.
Алмаштиришга қанча пул кетади?
Гувоҳнома бериш йиғими БҲМнинг 70 фоизи — 2026-йил 1-сентабрдан тахминан 308 000 сўм. Керак бўлса, тиббий кўрик учун алоҳида тўланади.
Чет элда олинган правани Ўзбекистонда ишлатса бўладими?
Чет эл фуқаролари халқаро гувоҳнома ёки 1968-йилги Вена конвенсиясига мос миллий гувоҳнома билан ҳайдаши мумкин. Ўзбекистон фуқаролари эса Ўзбекистонда фақат миллий гувоҳнома билан ҳайдаши мумкин.
Чет эл правасини алмаштириш учун имтиҳон керакми?
Ҳа. Чет эл гувоҳномаси Ташқи ишлар вазирлиги орқали текширилади, сўнг назарий ва амалий имтиҳондан ўтгач миллий гувоҳнома берилади (низомнинг 76-банди).
Фамилиям ўзгарди, правани алмаштириш керакми?
Ҳа, маълумотлар ўзгарганда гувоҳнома алмаштирилади; янги маълумотлар ФҲДЁ ягона электрон архиви орқали текширилади.
- lex.uz — VM 408-son qarori, guvohnoma berish nizomi (57, 63, 66, 74–76-bandlar)
- lex.uz — VM 152-son qarori (12.04.2023), almashtirish va yo'qolgan guvohnoma o'rniga berish reglamenti
- gov.uz — Eski haydovchilik guvohnomalarini yangisiga almashtirish
- yuz.uz — Haydovchilik guvohnomasini yo'qotgan taqdirda qanday harakat qilish kerak (2025)
- gov.uz — Chet el fuqarosining haydovchilik guvohnomasi amal qilish tartibi
- kun.uz — How to obtain a driver's license in Uzbekistan (2025-yil dekabr)