Жарима баллари тизими: 12 балл, камералар ва права маҳрумлиги

Жарималар · Янгиланган: 2026-11-09 · 5 дақиқа ўқиш

Кўп йиллар давомида муҳокама қилинган жарима баллари (баллик тизим) Ўзбекистонда энди лойиҳа эмас — у амалдаги қонунчиликнинг бир қисми. Қуйида тизим қандай ишлашини, қайси қоидабузарлик неча балл беришини ва 12 баллдан ошганда нима бўлишини расмий ҳужжатлар асосида тушунтирамиз.

Тизим қачондан амалда

  • 2025-йил 20-феврал — ЎРҚ-1033-сон Қонун билан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга 34-1-модда киритилди. У балларни ҳисоблаш ва 12 баллдан ошганда жазо қўллашни белгилайди.
  • 2025-йил 6-май — Вазирлар Маҳкамасининг 296-сон қарори билан "Йўл ҳаракати қоидабузарликларини жарима баллари асосида баҳолаш тартиби тўғрисида"ги Низом ва баллар жадвали тасдиқланди.
  • 2025-йил 1-июн — тизим ишга тушди. Дастлаб баллар фақат ЙҲХХ инспекторлари тузган маъмурий баённомалар бўйича ёзилди.
  • 2026-йил 1-апрел — ВМҚнинг 2025-йил 25-октабрдаги 676-сон қарори билан баллар фото-видео қайд этиш камералари ва радарлар аниқлаган қоидабузарликлар учун ҳам ёзила бошлади.

Муҳими: балл жариманинг ўрнини босмайди. Жарима ҳам тўланади, балл ҳам қўшилади.

Қайси қоидабузарлик неча балл

Битта қоидабузарлик учун энг кўпи 2 балл ёзилади (МЖтК 34-1-модда). Баллар жадвали ВМҚ 296-сон қарорининг 2-иловасида:

ҚоидабузарликМЖтК моддасиБалл
Тезликни 20 км/соатгача ошириш128-3, 1-қисм0,5
Тезликни 20–40 км/соат ошириш128-3, 2-қисм1
Тезликни 40–60 км/соат ошириш128-3, 3-қисм1,5
Тезликни 60 км/соатдан ортиқ ошириш128-3, 4-қисм2
Қизил чироққа ўтиш128-4, 2-қисм1
Қарама-қарши бўлакка чиқиш, авария ҳолати128-5, 2-қисм1
Махсус хизмат машиналарига халақит бериш128-5, 1-қисм0,5
Қувиб ўтиш қоидаларини бузиш128-91
Темир йўл кесишмаси қоидаларини бузиш1301
Хавфли гуруҳ бўлиб ҳаракатланиш1291,5
ЙТҲ жойидан кетиб қолиш137, 1-қисм2
Тонировка (такроран — 1 балл)1260,5
Тақиқланган ёки рақами ечилган машинани бошқариш125, 5-қисм1
Одам ташиш қоидаларини бузиш128-8, 1-қисм0,3
Тормоз ёки рул носоз машинани бошқариш125, 3-қисм0,3
Тўхташ ёки тўхтаб туриш қоидаларини бузиш128-60,2
Сабабсиз товуш сигнали, рухсатсиз қурилмалар127, 1-қисм0,2

Рўйхатда йўқ моддалар учун балл ёзилмайди. Масалан, телефондан фойдаланиш, хавфсизлик камари, тўхташ чизиғини босиб кириш (128-4 1-қисм), автобус бўлаги ва ҳужжатларсиз юриш учун фақат жарима (ёки огоҳлантириш) қўлланади. Мастлик каби оғир моддаларда эса суд барибир тўғридан-тўғри маҳрум қилади.

Ҳисоблаш даври қандай ишлайди

Низомнинг 4-банди ва Кодекснинг 34-1-моддасига кўра:

  1. Ҳисоблаш даври биринчи қоидабузарлик содир этилган кундан бошланади ва бир йил давом этади.
  2. Агар бир йил ичида баллар 12 га етмаса, улар кейинги даврга ўтмайди — ҳисоб янгидан бошланади.
  3. Баллар бир йил ўтгач автоматик ечилади.
  4. Баллар E-жаримабалл модули орқали автоматик, инсон омилисиз ҳисобланади.

Рағбатлантириш қоидалари

Тизимда интизомли ҳайдовчилар учун иккита имтиёз бор (Низомнинг 9-банди):

  • 6 ой тоза юриш — охирги баллдан кейин олти ой давомида баллик моддалар бўйича қоидабузарлик бўлмаса, умумий баллдан 2 балл чегирилади. Баллар 2 дан кам бўлса, ҳаммаси ўчади.
  • 12 ой тоза юриш — ўн икки ой қоидабузарликсиз юрган ҳайдовчига кейинги даврдаги биринчи қоидабузарлик учун балл ёзилмайди. Жарима эса барибир тўланади.

12 баллдан ошса нима бўлади

  • 8 баллга етганда телефонингизга SMS-огоҳлантириш келади.
  • Бир йил ичида 12 баллдан ошса, баённомалар автоматик равишда жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судига юборилади ва бу ҳақда SMS келади.
  • Суд охирги қоидабузарлик учун қўшимча жазо сифатида камида 6 ойга ҳайдаш ҳуқуқидан маҳрум қилади. Кодекснинг 28-моддасига кўра маҳрум қилишнинг умумий юқори чегараси — 3 йил.
  • Маҳрумлик тугагач, гувоҳномани қайтариш учун тиббий кўрик, автомактабда қайта ўқиш ва 50 саволлик назарий имтиҳон талаб этилади. Батафсил: права маҳрум қилиш ва қайтариш.

Агар қоидабузарлик бўйича судга шикоят қилган бўлсангиз, балл суднинг якуний қарорига қараб ёзилади. Иш бекор қилинса, балл ҳам автоматик ўчирилади.

Камера ушласа — балл кимга

2026-йил 1-апрелдан амалга кирган тартиб (Низомнинг 5-1 ва 5-2-бандлари):

  • Инспектор баённомасида — машинани амалда бошқарган ҳайдовчига.
  • Камера қайд этганда — машина эгасига ёки машинадан фуқаролик-ҳуқуқий асосда (ишончнома, ОСАГО ва ҳ.к.) фойдаланаётган шахсга.
  • Эга шахсий электрон кабинетида машинани кимга топширганини олдиндан киритиши, бошқа ҳайдовчи эса буни тасдиқлаши керак. Акс ҳолда балл эгага ёзилади (эгасида гувоҳнома бўлса).
  • Эгасида гувоҳнома йўқ ва ҳайдовчи аниқланмаган бўлса, машина бўйича баллар 12 дан ошганда транспорт воситаси жарима майдончасига қўйилади.

Машинангизни бошқаларга бериб турадиган бўлсангиз, бу қоидани албатта ҳисобга олинг.

Балларни қаерда текшириш мумкин

  • мй.гов.уз порталидаги "Йўл қоидаларини бузганлик жарима баллари" хизмати.
  • E-жаримабалл модули ва ИИВ мобил иловалари. ИИВ жарима қарорларини МйГов, СафеРоад, Роад24, Ҳамроҳ ва Ягона интерактив давлат хизматлари иловалари орқали юборишини маълум қилган.
  • Баллар бўйича эътирозингиз бўлса, ЙҲХХ бўлинмасига мурожаат қилишингиз, унинг қароридан норози бўлсангиз — юқори орган ёки судга шикоят қилишингиз мумкин.

Жарималарни текшириш ва тўлаш ҳақида: жаримани текшириш ва тўлаш. Балл берадиган моддаларнинг жарима суммалари: жарималар жадвали.

Ҳисоблаш мисоли

Фараз қилайлик, ҳайдовчи биринчи қоидабузарликни 10-январда содир этди — бир йиллик давр шу кундан бошланади.

  1. 10-январ: тезликни 45 км/соат ошириш — 1,5 балл (жами 1,5).
  2. 3-март: қизил чироққа ўтиш — 1 балл (жами 2,5).
  3. 20-апрел: қувиб ўтиш қоидасини бузиш — 1 балл (жами 3,5).
  4. 20-апрелдан 20-октабргача қоидабузарлик йўқ — 2 балл чегирилади (жами 1,5).
  5. Кейинги январ: бир йиллик давр тугади, 12 га етмаган баллар ўтмайди — ҳисоб янгидан бошланади.

Ҳар бир ҳолат бўйича жарима эса тўлиқ ёки муддатидан олдин тўлаш чегирмаси билан тўланади.

Амалий маслаҳатлар

  • Тезлик энг кўп балл "йиғадиган" қоидабузарлик: 60 км/соатдан ортиқ ошириш бир мартада 2 балл беради. Бир йилда 7 марта шундай қоидабузарлик 12 баллдан ошириб юборади.
  • 8 баллик SMS келса, бу жиддий сигнал: кейинги 6 ой тоза юрсангиз, 2 балл чегирилади.
  • Шахсий кабинетда машинангиздан фойдаланувчиларни янгилаб туринг.

Баллардан қочишнинг энг осон йўли — қоидаларни яхши билиш; YesPrava'да ЙҲҚ саволлари орқали назарий имтиҳонга тайёрланишингиз мумкин.

Кўп бериладиган саволлар

Жарима баллари тизими амалдами ёки ҳали лойиҳами?

Амалда. МЖтКнинг 34-1-моддаси ва ВМҚнинг 296-сон қарори билан тизим 2025-йил 1-июндан ишлайди. 2026-йил 1-апрелдан камералар қайд этган қоидабузарликлар учун ҳам баллар ёзилади.

Неча балл тўпланса права олинади?

Бир йиллик ҳисоблаш даврида баллар 12 дан ошса, иш автоматик судга юборилади ва суд камида 6 ойга ҳайдаш ҳуқуқидан маҳрум қилади.

Телефон ёки камар учун ҳам балл ёзиладими?

Йўқ. Баллар фақат МЖтК 34-1-моддасида санаб ўтилган моддалар учун ёзилади: тезлик, қизил чироқ, қарама-қарши бўлак, қувиб ўтиш, тўхташ-тўхтаб туриш, тонировка ва бошқалар. Телефон (128-1) ва камар (125-модда 1-қисм) рўйхатда йўқ.

Баллар қачон ўчади?

Баллар бир йил ўтгач автоматик ечилади. Бундан ташқари, охирги баллдан кейин 6 ой қоидабузарликсиз юрсангиз, умумий баллдан 2 балл чегирилади.

Машинамни бошқа одам ҳайдаб, камера ушласа балл кимга ёзилади?

Агар эгаси шахсий электрон кабинетда бошқа ҳайдовчини кўрсатмаган ва у буни тасдиқламаган бўлса, балл машина эгасига ёзилади (эгасида гувоҳнома бўлса). Ишончнома ёки ОСАГО орқали бошқарувчини олдиндан киритиб қўйиш керак.

Балларимни қаерда кўраман?

мй.гов.уз порталидаги «Йўл қоидаларини бузганлик жарима баллари» хизмати, E-жаримабалл модули ва ИИВ мобил иловалари орқали. 8 баллга етганда SMS-огоҳлантириш келади.

Ўхшаш мақолалар