Jarima ballari tizimi: 12 ball, kameralar va prava mahrumligi

Jarimalar · Yangilangan: 2026-11-09 · 5 daqiqa o'qish

Ko'p yillar davomida muhokama qilingan jarima ballari (ballik tizim) O'zbekistonda endi loyiha emas — u amaldagi qonunchilikning bir qismi. Quyida tizim qanday ishlashini, qaysi qoidabuzarlik necha ball berishini va 12 balldan oshganda nima bo'lishini rasmiy hujjatlar asosida tushuntiramiz.

Tizim qachondan amalda

  • 2025-yil 20-fevral — OʻRQ-1033-son Qonun bilan Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksga 34-1-modda kiritildi. U ballarni hisoblash va 12 balldan oshganda jazo qo'llashni belgilaydi.
  • 2025-yil 6-may — Vazirlar Mahkamasining 296-son qarori bilan "Yo'l harakati qoidabuzarliklarini jarima ballari asosida baholash tartibi to'g'risida"gi Nizom va ballar jadvali tasdiqlandi.
  • 2025-yil 1-iyun — tizim ishga tushdi. Dastlab ballar faqat YHXX inspektorlari tuzgan ma'muriy bayonnomalar bo'yicha yozildi.
  • 2026-yil 1-aprel — VMQning 2025-yil 25-oktabrdagi 676-son qarori bilan ballar foto-video qayd etish kameralari va radarlar aniqlagan qoidabuzarliklar uchun ham yozila boshladi.

Muhimi: ball jarimaning o'rnini bosmaydi. Jarima ham to'lanadi, ball ham qo'shiladi.

Qaysi qoidabuzarlik necha ball

Bitta qoidabuzarlik uchun eng ko'pi 2 ball yoziladi (MJtK 34-1-modda). Ballar jadvali VMQ 296-son qarorining 2-ilovasida:

QoidabuzarlikMJtK moddasiBall
Tezlikni 20 km/soatgacha oshirish128-3, 1-qism0,5
Tezlikni 20–40 km/soat oshirish128-3, 2-qism1
Tezlikni 40–60 km/soat oshirish128-3, 3-qism1,5
Tezlikni 60 km/soatdan ortiq oshirish128-3, 4-qism2
Qizil chiroqqa o'tish128-4, 2-qism1
Qarama-qarshi bo'lakka chiqish, avariya holati128-5, 2-qism1
Maxsus xizmat mashinalariga xalaqit berish128-5, 1-qism0,5
Quvib o'tish qoidalarini buzish128-91
Temir yo'l kesishmasi qoidalarini buzish1301
Xavfli guruh bo'lib harakatlanish1291,5
YTH joyidan ketib qolish137, 1-qism2
Tonirovka (takroran — 1 ball)1260,5
Taqiqlangan yoki raqami yechilgan mashinani boshqarish125, 5-qism1
Odam tashish qoidalarini buzish128-8, 1-qism0,3
Tormoz yoki rul nosoz mashinani boshqarish125, 3-qism0,3
To'xtash yoki to'xtab turish qoidalarini buzish128-60,2
Sababsiz tovush signali, ruxsatsiz qurilmalar127, 1-qism0,2

Ro'yxatda yo'q moddalar uchun ball yozilmaydi. Masalan, telefondan foydalanish, xavfsizlik kamari, to'xtash chizig'ini bosib kirish (128-4 1-qism), avtobus bo'lagi va hujjatlarsiz yurish uchun faqat jarima (yoki ogohlantirish) qo'llanadi. Mastlik kabi og'ir moddalarda esa sud baribir to'g'ridan-to'g'ri mahrum qiladi.

Hisoblash davri qanday ishlaydi

Nizomning 4-bandi va Kodeksning 34-1-moddasiga ko'ra:

  1. Hisoblash davri birinchi qoidabuzarlik sodir etilgan kundan boshlanadi va bir yil davom etadi.
  2. Agar bir yil ichida ballar 12 ga yetmasa, ular keyingi davrga o'tmaydi — hisob yangidan boshlanadi.
  3. Ballar bir yil o'tgach avtomatik yechiladi.
  4. Ballar E-jarimaball moduli orqali avtomatik, inson omilisiz hisoblanadi.

Rag'batlantirish qoidalari

Tizimda intizomli haydovchilar uchun ikkita imtiyoz bor (Nizomning 9-bandi):

  • 6 oy toza yurish — oxirgi balldan keyin olti oy davomida ballik moddalar bo'yicha qoidabuzarlik bo'lmasa, umumiy balldan 2 ball chegiriladi. Ballar 2 dan kam bo'lsa, hammasi o'chadi.
  • 12 oy toza yurish — o'n ikki oy qoidabuzarliksiz yurgan haydovchiga keyingi davrdagi birinchi qoidabuzarlik uchun ball yozilmaydi. Jarima esa baribir to'lanadi.

12 balldan oshsa nima bo'ladi

  • 8 ballga yetganda telefoningizga SMS-ogohlantirish keladi.
  • Bir yil ichida 12 balldan oshsa, bayonnomalar avtomatik ravishda jinoyat ishlari bo'yicha tuman (shahar) sudiga yuboriladi va bu haqda SMS keladi.
  • Sud oxirgi qoidabuzarlik uchun qo'shimcha jazo sifatida kamida 6 oyga haydash huquqidan mahrum qiladi. Kodeksning 28-moddasiga ko'ra mahrum qilishning umumiy yuqori chegarasi — 3 yil.
  • Mahrumlik tugagach, guvohnomani qaytarish uchun tibbiy ko'rik, avtomaktabda qayta o'qish va 50 savollik nazariy imtihon talab etiladi. Batafsil: prava mahrum qilish va qaytarish.

Agar qoidabuzarlik bo'yicha sudga shikoyat qilgan bo'lsangiz, ball sudning yakuniy qaroriga qarab yoziladi. Ish bekor qilinsa, ball ham avtomatik o'chiriladi.

Kamera ushlasa — ball kimga

2026-yil 1-apreldan amalga kirgan tartib (Nizomning 5-1 va 5-2-bandlari):

  • Inspektor bayonnomasida — mashinani amalda boshqargan haydovchiga.
  • Kamera qayd etganda — mashina egasiga yoki mashinadan fuqarolik-huquqiy asosda (ishonchnoma, OSAGO va h.k.) foydalanayotgan shaxsga.
  • Ega shaxsiy elektron kabinetida mashinani kimga topshirganini oldindan kiritishi, boshqa haydovchi esa buni tasdiqlashi kerak. Aks holda ball egaga yoziladi (egasida guvohnoma bo'lsa).
  • Egasida guvohnoma yo'q va haydovchi aniqlanmagan bo'lsa, mashina bo'yicha ballar 12 dan oshganda transport vositasi jarima maydonchasiga qo'yiladi.

Mashinangizni boshqalarga berib turadigan bo'lsangiz, bu qoidani albatta hisobga oling.

Ballarni qayerda tekshirish mumkin

  • my.gov.uz portalidagi "Yo'l qoidalarini buzganlik jarima ballari" xizmati.
  • E-jarimaball moduli va IIV mobil ilovalari. IIV jarima qarorlarini MyGov, SafeRoad, Road24, Hamroh va Yagona interaktiv davlat xizmatlari ilovalari orqali yuborishini ma'lum qilgan.
  • Ballar bo'yicha e'tirozingiz bo'lsa, YHXX bo'linmasiga murojaat qilishingiz, uning qaroridan norozi bo'lsangiz — yuqori organ yoki sudga shikoyat qilishingiz mumkin.

Jarimalarni tekshirish va to'lash haqida: jarimani tekshirish va to'lash. Ball beradigan moddalarning jarima summalari: jarimalar jadvali.

Hisoblash misoli

Faraz qilaylik, haydovchi birinchi qoidabuzarlikni 10-yanvarda sodir etdi — bir yillik davr shu kundan boshlanadi.

  1. 10-yanvar: tezlikni 45 km/soat oshirish — 1,5 ball (jami 1,5).
  2. 3-mart: qizil chiroqqa o'tish — 1 ball (jami 2,5).
  3. 20-aprel: quvib o'tish qoidasini buzish — 1 ball (jami 3,5).
  4. 20-apreldan 20-oktabrgacha qoidabuzarlik yo'q — 2 ball chegiriladi (jami 1,5).
  5. Keyingi yanvar: bir yillik davr tugadi, 12 ga yetmagan ballar o'tmaydi — hisob yangidan boshlanadi.

Har bir holat bo'yicha jarima esa to'liq yoki muddatidan oldin to'lash chegirmasi bilan to'lanadi.

Amaliy maslahatlar

  • Tezlik eng ko'p ball "yig'adigan" qoidabuzarlik: 60 km/soatdan ortiq oshirish bir martada 2 ball beradi. Bir yilda 7 marta shunday qoidabuzarlik 12 balldan oshirib yuboradi.
  • 8 ballik SMS kelsa, bu jiddiy signal: keyingi 6 oy toza yursangiz, 2 ball chegiriladi.
  • Shaxsiy kabinetda mashinangizdan foydalanuvchilarni yangilab turing.

Ballardan qochishning eng oson yo'li — qoidalarni yaxshi bilish; YesPrava'da YHQ savollari orqali nazariy imtihonga tayyorlanishingiz mumkin.

Ko'p beriladigan savollar

Jarima ballari tizimi amaldami yoki hali loyihami?

Amalda. MJtKning 34-1-moddasi va VMQning 296-son qarori bilan tizim 2025-yil 1-iyundan ishlaydi. 2026-yil 1-apreldan kameralar qayd etgan qoidabuzarliklar uchun ham ballar yoziladi.

Necha ball to'plansa prava olinadi?

Bir yillik hisoblash davrida ballar 12 dan oshsa, ish avtomatik sudga yuboriladi va sud kamida 6 oyga haydash huquqidan mahrum qiladi.

Telefon yoki kamar uchun ham ball yoziladimi?

Yo'q. Ballar faqat MJtK 34-1-moddasida sanab o'tilgan moddalar uchun yoziladi: tezlik, qizil chiroq, qarama-qarshi bo'lak, quvib o'tish, to'xtash-to'xtab turish, tonirovka va boshqalar. Telefon (128-1) va kamar (125-modda 1-qism) ro'yxatda yo'q.

Ballar qachon o'chadi?

Ballar bir yil o'tgach avtomatik yechiladi. Bundan tashqari, oxirgi balldan keyin 6 oy qoidabuzarliksiz yursangiz, umumiy balldan 2 ball chegiriladi.

Mashinamni boshqa odam haydab, kamera ushlasa ball kimga yoziladi?

Agar egasi shaxsiy elektron kabinetda boshqa haydovchini ko'rsatmagan va u buni tasdiqlamagan bo'lsa, ball mashina egasiga yoziladi (egasida guvohnoma bo'lsa). Ishonchnoma yoki OSAGO orqali boshqaruvchini oldindan kiritib qo'yish kerak.

Ballarimni qayerda ko'raman?

my.gov.uz portalidagi «Yo'l qoidalarini buzganlik jarima ballari» xizmati, E-jarimaball moduli va IIV mobil ilovalari orqali. 8 ballga yetganda SMS-ogohlantirish keladi.

O'xshash maqolalar