ЙҲҚ жарималари жадвали 2026: тезлик, светофор, мастлик ва бошқалар
Йўл ҳаракати қоидаларини бузганлик учун жарималар Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексда (МЖтК) белгиланган. Кодексда суммалар сўмда эмас, базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ) билан ёзилган. Шунинг учун БҲМ ошганда жарималар ҳам автоматик равишда ошади. Қуйида 2026-йил 9-ноябр ҳолатидаги амалдаги таҳрир асосида энг кўп учрайдиган жарималарни содда тилда тушунтирамиз. Тўлиқ рўйхатни жарималар саҳифасида кўришингиз мумкин.
2026-йилда БҲМ қанча
Президентнинг 2026-йил 23-июндаги ПФ-115-сон Фармони билан 2026-йил 1-сентабрдан 1 БҲМ = 440 000 сўм этиб белгиланган. Ундан олдин, 2025-йил 1-августдан, БҲМ 412 000 сўм эди.
Муҳим нуқта: МЖтКнинг 25-моддасига кўра жарима ҳуқуқбузарлик содир этилган кундаги БҲМ бўйича ҳисобланади. Агар қоидабузарлик август ойида қайд этилган бўлса-ю, қарор сентабрда келган бўлса, сумма эски БҲМ — 412 000 сўм асосида ҳисобланади.
Тезликни ошириш (128-3-модда)
2025-йил февралидаги ўзгаришлардан кейин тезлик учун жарималар тўрт босқичга бўлинган. Ҳар бир ҳолатда радар ёки спидометр хатолиги учун қайд этилган тезликдан 5 км/соат чегирилади.
| Тезлик оширилиши | Жарима | Сўмда (440 000 сўмлик БҲМ) | Жарима балли |
|---|---|---|---|
| 20 км/соатгача | 1 БҲМ | 440 000 | 0,5 |
| 20–40 км/соат | 5 БҲМ | 2 200 000 | 1 |
| 40–60 км/соат | 9 БҲМ | 3 960 000 | 1,5 |
| 60 км/соатдан ортиқ | 15 БҲМ | 6 600 000 | 2 |
Мисол: 60 км/соат чегарали кўчада радар 87 км/соат кўрсатди. 5 км/соат чегирилади — 82 км/соат, яъни ошириш 22 км/соат. Бу иккинчи босқич: 5 БҲМ ва 1 жарима балли.
Чорраҳалар, қувиб ўтиш ва қарама-қарши бўлак
| Қоидабузарлик | Модда | Жарима | Сўмда |
|---|---|---|---|
| Қизил чироқда тўхташ чизиғини босиб кириш | 128-4, 1-қисм | 0,5 БҲМ | 220 000 |
| Қизил чироққа (тақиқловчи сигналга) ўтиш | 128-4, 2-қисм | 3 БҲМ | 1 320 000 |
| Қувиб ўтиш қоидаларини бузиш | 128-9 | 3 БҲМ | 1 320 000 |
| Қарама-қарши бўлакка чиқиш ёки авария ҳолатини келтириб чиқариш | 128-5, 2-қисм | 10 БҲМ | 4 400 000 |
| Маёқчали тез ёрдам, ўт ўчириш ва бошқа хизматларга йўл бермаслик | 128-5, 1-қисм | 5 БҲМ | 2 200 000 |
| Темир йўл кесишмасидан ўтиш қоидаларини бузиш | 130 | 5 БҲМ | 2 200 000 |
| Йўл белгилари ёки чизиқларга риоя этмаслик, тротуардан юриш | 128 | 1 БҲМ | 440 000 |
| Автобус бўлагидан ҳаракатланиш | 128-7 | 1 БҲМ (такроран 3 БҲМ) | 440 000 |
Машина ичидаги қоидабузарликлар
2026-йил 4-февралдаги ЎРҚ-1116-сон Қонун билан бир нечта "енгил" қоидабузарликлар учун маъмурий огоҳлантириш варианти қўшилган. Яъни инспектор ёки орган жарима ўрнига огоҳлантириш билан чекланиши мумкин.
- Телефондан фойдаланиш (гарнитура ёки ҳандс-фрее бундан мустасно) — огоҳлантириш ёки 3 БҲМ (1 320 000 сўм), 128-1-модда.
- Ҳайдаш пайтида олд мониторда видео кўриш — огоҳлантириш ёки 1 БҲМ, 128-2-модда.
- Хавфсизлик камарисиз (мототсиклда шлемсиз) — огоҳлантириш ёки 0,5 БҲМ (220 000 сўм), 125-модда 1-қисм.
- Одам ташиш қоидаларини бузиш — 2 БҲМ, 128-8-модда. Болаларни ташиш талаблари ҳам Йўл ҳаракати қоидаларининг одам ташишга оид бобида белгиланган.
Парковка, ҳужжатлар ва суғурта
- Тўхташ ёки тўхтаб туриш қоидаларини бузиш — огоҳлантириш ёки 2 БҲМ (880 000 сўм), 128-6-модда, 0,2 жарима балли.
- Ҳужжатлар ёнида бўлмаса (гувоҳнома, қайд гувоҳномаси, ОСАГО полиси ва ҳ.к.) — 1 БҲМ, 135-модда 1-қисм. Бироқ ёнингизда биометрик паспорт ёки ID-карта бўлса, гувоҳнома, техпаспорт, ОСАГО полиси ва тонировка рухсатномасини олиб юриш шарт эмас (135-модда 4-қисм).
- ОСАГО полисида кўрсатилмаган даврда ёки полисга киритилмаган ҳайдовчи бошқарса — огоҳлантириш ёки 0,5 БҲМ, 135-1-модда.
- Рўйхатдан ёки техник кўрикдан ўтмаган, аптечка, ўт ўчиргич, авария белгиси ёки нур қайтарувчи камзулсиз машина — огоҳлантириш ёки 0,5 БҲМ, 125-модда 2-қисм.
Тонировка, рақамлар ва юк
| Қоидабузарлик | Жарима |
|---|---|
| Рухсатномасиз тонировка (126-модда) | 25 БҲМ — 11 000 000 сўм; бир йил ичида такроран — 40 БҲМ |
| Давлат рақами ечилган ёки фойдаланиш тақиқланган машина (125-модда 5-қисм) | 5 БҲМ |
| Бошқа машинанинг рақами билан юриш (125-модда 6-қисм) | 10 БҲМ |
| Рақамни ёпувчи нарса ёки рухсатсиз махсус сигнал (127-модда 2-қисм) | 1–3 БҲМ, қурилма мусодара қилинади |
| Ортиқча юк: 10% гача / 10–20% / 20% дан ортиқ (125-1-модда) | 10 / 15 / 20 БҲМ |
Энг оғир қоидабузарликлар
Бу гуруҳда жарима билан бирга ҳайдаш ҳуқуқидан маҳрум қилиш ҳам қўлланади:
- Маст ҳолда бошқариш — 40 БҲМ (17 600 000 сўм) ва 3 йилга маҳрум қилиш (131-модда). Ҳуқуқи йўқ шахс учун — 50 БҲМ ёки 15 сутка қамоқ.
- Мастлик текширувидан бўйин товлаш — 30 БҲМ ва 3 йилга маҳрум қилиш (136-модда).
- Маст одамга рулни топшириш — 30 БҲМ ва 2–3 йилга маҳрум қилиш (140-модда 2-қисм).
- Йўл безорилиги (дрифт, қасддан тўсқинлик, кескин кетма-кет қатор алмаштириш) — 25 БҲМ ва 1–2 йилга маҳрум қилиш (128-10-модда).
- Маҳрум этилган ҳолда бошқариш — 50 БҲМ (135-модда 3-қисм); умуман ҳуқуқсиз бошқариш — 5 БҲМ.
- ЙТҲ жойидан кетиб қолиш — 15 БҲМ ва 2 жарима балли; жабрланувчи бўлса — 30 БҲМ ёки 3 йилга маҳрум қилиш ёки 15 суткагача қамоқ (137-модда).
Маҳрум қилиш ва гувоҳномани қайтариш тартиби ҳақида алоҳида мақоламиз бор.
Жарима баллари
2025-йил 1-июндан жаримага қўшимча равишда жарима баллари ҳам ёзилади, 2026-йил 1-апрелдан эса камералар қайд этган қоидабузарликлар учун ҳам. Бир йил ичида 12 баллдан ошса, суд камида 6 ойга ҳайдаш ҳуқуқидан маҳрум қилади. Батафсил: жарима баллари тизими.
Тўлаш муддати ва чегирма
- ЙҲҚ жаримаси қарор чиқарилган кундан 60 кун ичида тўланиши керак (МЖтК 332-модда).
- Қарор топширилгандан 15 кун ичида тўласангиз — 50%, 30 кун ичида — 70% тўлайсиз, қолгани кечирилади (332-1-модда).
- Чегирма мастликка оид моддалар (131, 136, 140), шикоят қилинган қарорлар ва бир йил ичидаги такрорий қоидабузарликларга татбиқ этилмайди.
Мисол: қизил чироқ учун 3 БҲМ — 1 320 000 сўм. Биринчи 15 кун ичида 660 000 сўм, 30 кун ичида 924 000 сўм тўлайсиз. Жаримани қандай текшириш ва тўлаш ҳақида: жаримани текшириш ва тўлаш.
Хулоса
Жарималар БҲМга боғлангани сабабли, энг ишончли йўл — моддани ва БҲМ қийматини билиш. Мазкур жадвал маълумот учун берилган; аниқ вазиятда лех.уз даги Кодекс матнига ёки ЙҲХХ га мурожаат қилинг.
Қоидаларни яхши билиш жарималардан ҳам, имтиҳондаги хатолардан ҳам асрайди — YesPrava'да ЙҲҚ саволлари бўйича назарий имтиҳонга тайёрланишингиз мумкин.
Кўп бериладиган саволлар
2026-йилда 1 БҲМ қанча?
2026-йил 1-сентабрдан базавий ҳисоблаш миқдори 440 000 сўм (Президентнинг ПФ-115-сон Фармони). Ундан олдин, 2025-йил 1-августдан, 412 000 сўм эди.
Жарима қайси БҲМ бўйича ҳисобланади — қоидабузарлик кунидагими ёки тўлов кунидагими?
МЖтКнинг 25-моддасига кўра жарима ҳуқуқбузарлик содир этилган вақтдаги БҲМ асосида белгиланади. Яъни августда қайд этилган қоидабузарлик 412 000 сўмлик БҲМ бўйича ҳисобланади.
Тезликни 25 км/соат оширсам, қанча жарима бўлади?
Камера ёки радар кўрсаткичидан 5 км/соат хатолик чегирилади. 25 км/соат ошириш 20 км/соатгача бўлган ошириш деб ҳисобланади ва 1 БҲМ (440 000 сўм) жарима ҳамда 0,5 жарима балли қўлланади.
Жаримани тез тўласам чегирма борми?
Ҳа. Қарор топширилган кундан 15 кун ичида жариманинг 50 фоизи, 30 кун ичида 70 фоизи тўланса, қолган қисми кечирилади. Мастлик билан боғлиқ моддалар, шикоят қилинган қарорлар ва бир йил ичидаги такрорий қоидабузарликларга чегирма берилмайди.
Хавфсизлик камари учун жарима қанча?
МЖтК 125-моддаси 1-қисми бўйича маъмурий огоҳлантириш ёки БҲМнинг ярми — 220 000 сўм. Бу санксия 2026-йил февралида қабул қилинган ЎРҚ-1116-сон Қонун таҳририда.