Prava olish tartibi 2026: bosqichma-bosqich to'liq qo'llanma

Prava olish · Yangilangan: 2026-11-09 · 4 daqiqa o'qish

Haydovchilik guvohnomasini olish O'zbekistonda qat'iy ketma-ketlikdagi bosqichlardan iborat: tibbiy ko'rik, avtomaktab, nazariy imtihon, amaliy imtihon va guvohnomani rasmiylashtirish. Har bir bosqich keyingisiga asos bo'ladi, shuning uchun tartibni oldindan bilib olish vaqt va pulni tejaydi. Quyida 2026-yil holatiga amaldagi qoidalar asosida har bir qadamni ko'rib chiqamiz.

Asosiy huquqiy hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 31-maydagi 408-son qarori bilan tasdiqlangan nizomlar. Guvohnomani onlayn rasmiylashtirish tartibi 2023-yil 12-apreldagi 152-son qaror bilan, 2026-yildagi o'zgarishlar esa 2025-yil 25-oktabrdagi 676-son qaror bilan belgilangan.

Umumiy sxema

BosqichNima qilinadiTaxminiy muddat
1. Tibbiy ko'rik083/h shakldagi tibbiy ma'lumotnoma olinadi1–3 kun
2. AvtomaktabNazariya (A/B uchun mustaqil ham mumkin) va amaliy haydashB toifa: kamida 18 hafta
3. Nazariy imtihonKompyuterda 20 ta savol, 25 daqiqa1 kun
4. Amaliy imtihonAvtomatlashtirilgan avtodromda mashqlarNazariyadan keyin 2 oy ichida
5. GuvohnomaImtihon natijasi asosida milliy guvohnoma beriladiodatda bir necha kun

1-qadam: tibbiy ma'lumotnoma (083/h)

Avtomaktabga yozilishdan oldin haydovchilikka nomzod tibbiy ko'rikdan o'tadi. Sog'liqni saqlash va Ichki ishlar vazirliklarining qo'shma nizomiga ko'ra, nomzod o'qish boshlanishidan bir oy oldin ko'rikdan o'tishi kerak. Ko'rik pullik, narxini tibbiyot muassasasi (davlat yoki litsenziyali xususiy klinika) belgilaydi.

Ko'rikda terapevt, narkolog, psixiatr, kardiolog, travmatolog-ortoped, jarroh, nevrolog va oftalmolog qatnashadi; 55 yoshdan oshganlar uchun EKG ham olinadi. Ko'rik odatda 3 kalendar kundan oshmasligi kerak. Natija elektron shaklda my.gov.uz shaxsiy kabinetida paydo bo'ladi. Batafsil: 083/h tibbiy ma'lumotnoma.

2-qadam: avtomaktab

Muhim o'zgarish: 2026-yil 1-fevraldan A va B toifalari uchun nazariy darslarga qatnashish majburiy emas. Nazariy qismni onlayn yoki oflayn tarzda mustaqil o'rganish mumkin, ammo amaliy haydash mashg'ulotlari majburiy dastur bo'yicha litsenziyaga ega o'quv tashkilotida to'liq o'talishi shart.

408-son qarordagi o'quv dasturi talablari (minimal hajm):

ToifaDavomiylikNazariy soatAmaliy haydash soati
A9 hafta18020
B18 hafta21669
C22 hafta26469
B va C birga24 hafta28872

Avtomaktab tanlaganda uning Ichki ishlar vazirligi tomonidan berilgan litsenziyasi borligini tekshiring. 2026-yildan o'qishni tugatganlik haqidagi ma'lumot «e-avtota'lim» moduli orqali elektron tasdiqnoma ko'rinishida imtihon markaziga avtomatik uzatiladi — qog'oz guvohnoma olib yurish shart emas.

Yosh chegarasi: A toifa uchun 16, B va C uchun 18, D, tramvay va trolleybus uchun 21 yosh. Batafsil: haydovchilik guvohnomasi toifalari.

3-qadam: nazariy imtihon

Nazariy imtihon imtihon markazida kompyuterda o'tkaziladi va inson omilisiz baholanadi:

  • 20 ta savol, har birida 2–5 ta javob varianti, bittasi to'g'ri;
  • 25 daqiqa vaqt;
  • kamida 18 ta to'g'ri javob — «topshirdi» (A1 toifasi uchun 16 ta);
  • tillar: o'zbek, rus va qoraqalpoq.

Savollar Ichki ishlar vazirligi tasdiqlagan bazadan olinadi. Imtihon tafsilotlari: nazariy imtihon qanday o'tadi.

4-qadam: amaliy imtihon

Nazariy imtihondan o'tganlar amaliy imtihonga qo'yiladi. U faqat maxsus avtomatlashtirilgan avtodromda o'tkaziladi; avtomobildagi datchiklar va tizim harakatni o'zi baholaydi. B, C, D toifalari uchun mashqlar orasida estakada, «ilon izi», orqaga parallel to'xtash, boksga kirib qayrilish, tartibga solingan chorraha va temir yo'l kesishmasi bor. Natija — «topshirdi» yoki «topshirmadi».

Nazariy imtihon natijasi 2 oy amal qiladi. Bu muddatda amaliy imtihondan o'ta olmasangiz, nazariyani qayta topshirasiz. Amaliy imtihonni qayta topshirish oldingisidan kamida 7 kun o'tgach mumkin. Batafsil: avtodrom amaliy imtihoni.

5-qadam: guvohnomani olish

Ikkala imtihondan o'tgach, imtihon natijasi asosida milliy guvohnoma rasmiylashtiriladi. Ariza Yo'l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX) bo'linmasi, Davlat xizmatlari markazi yoki my.gov.uz orqali beriladi. Portal orqali arizani shaxsan kelmasdan topshirish mumkin; tayyor guvohnomani shaxsan (shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan) yoki pochta orqali olasiz. Ishonchnoma bo'yicha guvohnoma berilmaydi.

Guvohnoma 10 yil muddatga beriladi. gov.uz ma'lumotiga ko'ra, imtihon natijasini tasdiqlovchi hujjat guvohnoma berish uchun 1 yil davomida asos bo'ladi.

Xarajatlar tarkibi (2026-yil holatiga)

Narxlar o'zgarib turadi, shuning uchun quyida avvalo nima uchun to'lashingizni, keyin manbada ko'rsatilgan raqamni beramiz.

XarajatKim belgilaydiMa'lum miqdor
Tibbiy ko'rik (083/h)Tibbiyot muassasasiMuassasaga qarab farq qiladi
Avtomaktab kursiAvtomaktabToshkentda 6–7 mln so'm atrofida (kun.uz, 2025-yil dekabr)
Qo'shimcha haydash darslariInstruktor/avtomaktabSoatbay, kelishuv asosida
Nazariy va amaliy imtihonImtihon markazigov.uz: 1 mln so'm; har bir qayta topshirish 1,2 mln so'm
Guvohnoma berish yig'imiDavlat (BHMga bog'liq)BHMning 70 foizi ≈ 308 000 so'm

BHM 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm. 152-son qarorga ko'ra, kam ta'minlangan oilalar (Ijtimoiy himoya yagona reestri) va I–II guruh nogironligi bo'lgan shaxslar uchun davlat yig'imlarida 50 foiz imtiyoz bor.

Amaliy maslahatlar

  • Tibbiy ma'lumotnoma amal qilish muddatini tekshiring — u ma'lumotnomaning o'zida ko'rsatiladi.
  • Nazariy imtihonni avtomaktab tugashidan oldinroq tayyorlang: savollar bazasi katta, oxirgi haftaga qoldirmang.
  • Amaliy imtihon mashqlari ketma-ketligi imtihon markazi saytida va axborot taxtalarida e'lon qilinishi shart — oldindan tanishib chiqing.
  • Imtihon kuni asl pasport yoki ID-kartani unutmang.

Yo'l harakati qoidalarini takrorlash uchun YHQ qoidalari va yo'l belgilari bo'limlaridan foydalaning. Nazariy imtihonga tayyorlanishda YesPrava'dagi YHQ savollari bilan haqiqiy imtihon formatida mashq qilishingiz mumkin.

Ko'p beriladigan savollar

2026-yilda avtomaktabda o'qish majburiymi?

A va B toifalari uchun 2026-yil 1-fevraldan nazariy qismni mustaqil o'qish mumkin, lekin amaliy haydash mashg'ulotlari litsenziyaga ega avtomaktabda to'liq o'talishi shart (VM 676-son qarori). Boshqa toifalarda to'liq kurs talab qilinadi.

Prava olish qancha vaqt oladi?

Odatda 3–5 oy: avtomaktab kursi B toifasi uchun kamida 18 hafta deb belgilangan, imtihonlar va guvohnomani rasmiylashtirish yana bir necha kun oladi.

Guvohnoma berish uchun davlat yig'imi qancha?

Guvohnoma berish yig'imi BHMning 70 foizi. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so'm bo'lgani uchun bu taxminan 308 000 so'm (2026-yil holatiga).

Nazariy imtihondan o'tgach amaliy imtihonni qachongacha topshirish kerak?

Nazariy imtihon natijasi 2 oy amal qiladi. Shu muddatda amaliy imtihondan o'tmasangiz, nazariy imtihonni qaytadan topshirasiz.

Guvohnoma necha yilga beriladi?

Milliy haydovchilik guvohnomasi 10 yil muddatga beriladi.

O'xshash maqolalar