Avtodrom amaliy imtihoni: mashqlar ro'yxati, baholash va ko'p uchraydigan xatolar

Imtihon · Yangilangan: 2026-11-09 · 4 daqiqa o'qish

Amaliy imtihon — prava olishning eng hayajonli bosqichi. O'zbekistonda u 2022-yildan boshlab avtomatlashtirilgan imtihon markazlarida inson omilisiz o'tkaziladi: avtomobildagi datchiklar va avtodrom tizimi har bir harakatni qayd etadi, natijani esa dastur chiqaradi. Quyida rasmiy mashqlar ro'yxati, baholash tartibi va eng ko'p uchraydigan xatolar — 2026-yil holatiga.

Amaliy imtihonning asosiy qoidalari

  • Amaliy imtihonga faqat nazariy imtihondan o'tganlar qo'yiladi.
  • Imtihon faqat maxsus avtomatlashtirilgan avtodromda o'tkaziladi va sun'iy intellekt yordamida baholanadi (VM 152-son qarori).
  • Avtomobil — avtomatik qayd qiluvchi uskunalar o'rnatilgan, tegishli toifadagi o'quv transport vositasi.
  • Nazariy imtihon natijasi 2 oy amal qiladi — amaliy imtihonni shu muddatda topshirish kerak.
  • Qayta topshirish — oldingi urinishdan kamida 7 kun o'tgach.
  • Natija avtomatik ravishda «topshirdi» yoki «topshirmadi» deb belgilanadi va tizimda bir yil saqlanadi.

Mashqlar ketma-ketligi avtodrom operatorining veb-saytida va maydondagi axborot taxtalarida e'lon qilinishi shart. Imtihon oldidan markaz xodimlari qisqa tushuntirish beradi va savollarga javob beradi.

B, C, D toifalari uchun mashqlar

408-son qarorning 2-ilovasida avtodromda bo'lishi shart bo'lgan elementlar sanab o'tilgan:

№MashqNima tekshiriladi
1Harakatni boshlash (Start)Belgilangan tartibda harakatni boshlash, signal berish
2Piyodalar o'tish joyiPiyodaga yo'l berish, to'xtash chizig'ida to'xtash
3To'xtash va tik balandlikka ko'tarilish (estakada)Qiyalikda to'xtash va orqaga ketmasdan joyidan qo'zg'alish
490 gradusli burilishlarChegara chiziqlarini bosmasdan burilish
5Tor joyda qayrilish uchun boksga kirishCheklangan joyda orqaga va oldinga manyovr
6Harakat tartibga solingan chorrahaSvetofor signallariga rioya qilish
7«Ilon izi»Ustunchalar orasidan teginmasdan o'tish
8Orqaga harakatlanib parallel to'xtash (parkovka)Belgilangan joyga orqa bilan parallel joylashish
9Temir yo'l kesishmasi (tartibga solinmagan)Kesishma oldida to'xtash va xavfsizlikka ishonch hosil qilish
10Tezlashish bo'lagiBelgilangan tezlikka chiqish
11Avariya holatida to'xtashKeskin, nazoratli tormozlash
12Harakatni yakunlash (Finish)Belgilangan joyda to'g'ri to'xtash

«Nima tekshiriladi» ustuni mashqning mazmuniga ko'ra umumiy izoh; aniq mezonlar markaz uslubiyatida.

A va A1 toifalari uchun mashqlar

Mototsikl va moped uchun boshqa to'plam: start, «ilon izi», tor yo'lak, tezlashish-sekinlashish, gabaritli yarim aylana, gabaritli koridor, past tezlikda harakatlanish, gabaritli «sakkiz» va finish.

BE, CE, DE toifalari uchun mashqlar

Tirkamali tarkiblar uchun: start, orqa bortni platformaga qo'yish, platformadan yo'lga chiqish, gabaritli koridorda orqaga to'g'ri chiziqda harakatlanish va finish.

Baholash qanday ishlaydi

Har bir xato uchun tizim avtomatik ravishda jarima ballarini qo'shadi. Imtihon markazlari haqidagi xabarlarga ko'ra (spot.uz, Toshkent viloyati markazi), jarima ballari 99 dan oshmasa, imtihon topshirilgan hisoblanadi; 100 va undan ko'p ball — «topshirmadi». Xatoning og'irligiga qarab ballar turlicha: masalan, kun.uz'ning 2025-yilgi materialida piyodalar o'tish joyiga juda yaqin to'xtash uchun 5 ball ayirilishi misol keltirilgan.

Har bir xato uchun aniq ballar jadvali Ichki ishlar vazirligi tasdiqlagan uslubiyatda belgilanadi va biz uni ochiq rasmiy manbada topa olmadik. Shuning uchun aniq raqamlarni o'zingiz topshiradigan markazdan so'rang.

Imtihon quyidagi hollarda ham to'xtatiladi:

  • nomzod telefon, yozma materiallardan foydalansa yoki boshqa nomzodlar bilan muloqot qilsa — imtihondan chetlatiladi va «topshirmadi» qo'yiladi;
  • avtodrom tizimida texnik nosozlik bo'lsa — imtihon to'xtatiladi, tugallanmagan mashq natijasi bekor qilinadi va nosozlik bartaraf etilgach davom ettiriladi.

Nizomda amaliy imtihon natijasi ustidan apellyatsiya tartibi ko'rsatilmagan.

Shahar sharoitida haydash haqida

Ko'p odam «avtodrom + shahar» formatini kutadi. Amaldagi O'zbekiston tartibida esa amaliy imtihon faqat avtodromda o'tadi. Shahar harakatining asosiy elementlari — chorraha, svetofor, piyodalar o'tish joyi, temir yo'l kesishmasi — avtodrom ichida modellashtirilgan. Shunga qaramay, avtomaktabdagi shahar ko'chalaridagi amaliy darslar ham muhim: ular sizni imtihondan keyingi real haydashga tayyorlaydi.

Ko'p uchraydigan xatolar

Quyidagilar avtodromdagi odatiy muammolar (ballar emas, ehtimoliy sabablar):

MashqOdatiy xato
StartBurilish ko'rsatkichini yoqmaslik, xavfsizlik kamarini taqmaslik
EstakadaAvtomobilning orqaga ketishi, dvigatelning o'chib qolishi, stop-chiziqdan o'tib to'xtash
«Ilon izi»Ustunchaga tegish, chegara chizig'ini g'ildirak bilan bosish
Parallel parkovkaChiziqqa chiqish, joyga to'liq kira olmaslik, bordyurga yaqinlashib ketish
Boksga kirishBir necha marta oldinga-orqaga yurish, chegara chizig'ini bosish
ChorrahaSariq yoki qizil signalga chiqish, to'xtash chizig'idan o'tib to'xtash
Piyodalar o'tish joyiPiyodaga yo'l bermaslik yoki o'tish joyiga juda yaqin to'xtash
Temir yo'l kesishmasiTo'xtash chizig'ida to'xtamaslik

Tayyorgarlik bo'yicha maslahatlar

  1. Mashqlar sxemasini oldindan o'rganing. Markaz saytida e'lon qilingan ketma-ketlikni yod oling — imtihonda yo'nalishni o'ylab o'tirmaysiz.
  2. Avtomobil gabaritini his qiling. «Ilon izi», boks va parkovkadagi xatolarning aksariyati g'ildirak qayerdan o'tayotganini bilmaslikdan.
  3. Estakadani alohida mashq qiling. Qo'l tormozi va ilashish muftasini muvofiqlashtirish — eng ko'p yiqitadigan mashqlardan biri.
  4. Shoshilmang. Tezlik emas, aniqlik baholanadi; past tezlikda boshqarish osonroq.
  5. Ko'zgulardan foydalaning va har bir manyovr oldidan burilish ko'rsatkichini yoqing — bu odatga aylansin.
  6. Imtihon kunidan oldin dam oling va vaqtida keling: kechikish uzrsiz kelmaslik hisoblanishi mumkin.

Avtodromdagi ko'p xatolar — svetofor, piyodalar o'tish joyi, temir yo'l kesishmasi — aslida qoidalarni bilmaslikdan kelib chiqadi. Ularni YHQ qoidalari va yo'l belgilari bo'limlarida takrorlang; nazariy imtihonga esa YesPrava'dagi YHQ savollari yordamida tayyorlanishingiz mumkin.

Ko'p beriladigan savollar

Amaliy imtihon shahar ko'chalarida o'tkaziladimi?

Amaldagi tartibda amaliy imtihon faqat maxsus avtomatlashtirilgan avtodromda o'tkaziladi. Chorraha, piyodalar o'tish joyi va temir yo'l kesishmasi kabi shahar elementlari avtodrom ichida modellashtirilgan.

Amaliy imtihonni kim baholaydi?

Avtomobil va avtodromdagi datchiklar hamda avtomatlashtirilgan tizim — inson omilisiz. Natija «topshirdi» yoki «topshirmadi» ko'rinishida chiqadi.

Necha jarima balli bilan imtihondan o'tiladi?

Imtihon markazlari haqidagi rasmiy xabarlarga ko'ra, jarima ballari 99 dan oshmasa, imtihon topshirilgan hisoblanadi. Har bir xato uchun aniq ballar markaz uslubiyatida belgilanadi.

Amaliy imtihondan yiqilsam, qachon qayta topshiraman?

Oldingi urinishdan kamida 7 kun o'tgach. Bunda nazariy imtihon natijasi (2 oy) hali amal qilayotgan bo'lishi kerak, aks holda nazariyani ham qayta topshirasiz.

Imtihonda qaysi avtomobil ishlatiladi?

Avtomatik qayd qiluvchi uskunalar o'rnatilgan, tegishli toifadagi o'quv avtomobili. Uni imtihon markazi yoki o'quv tashkiloti taqdim etadi.

O'xshash maqolalar