Автодром амалий имтиҳони: машқлар рўйхати, баҳолаш ва кўп учрайдиган хатолар

Имтиҳон · Янгиланган: 2026-11-09 · 4 дақиқа ўқиш

Амалий имтиҳон — права олишнинг энг ҳаяжонли босқичи. Ўзбекистонда у 2022-йилдан бошлаб автоматлаштирилган имтиҳон марказларида инсон омилисиз ўтказилади: автомобилдаги датчиклар ва автодром тизими ҳар бир ҳаракатни қайд этади, натижани эса дастур чиқаради. Қуйида расмий машқлар рўйхати, баҳолаш тартиби ва энг кўп учрайдиган хатолар — 2026-йил ҳолатига.

Амалий имтиҳоннинг асосий қоидалари

  • Амалий имтиҳонга фақат назарий имтиҳондан ўтганлар қўйилади.
  • Имтиҳон фақат махсус автоматлаштирилган автодромда ўтказилади ва сунъий интеллект ёрдамида баҳоланади (ВМ 152-сон қарори).
  • Автомобил — автоматик қайд қилувчи ускуналар ўрнатилган, тегишли тоифадаги ўқув транспорт воситаси.
  • Назарий имтиҳон натижаси 2 ой амал қилади — амалий имтиҳонни шу муддатда топшириш керак.
  • Қайта топшириш — олдинги уринишдан камида 7 кун ўтгач.
  • Натижа автоматик равишда «топширди» ёки «топширмади» деб белгиланади ва тизимда бир йил сақланади.

Машқлар кетма-кетлиги автодром операторининг веб-сайтида ва майдондаги ахборот тахталарида эълон қилиниши шарт. Имтиҳон олдидан марказ ходимлари қисқа тушунтириш беради ва саволларга жавоб беради.

B, C, D тоифалари учун машқлар

408-сон қарорнинг 2-иловасида автодромда бўлиши шарт бўлган элементлар санаб ўтилган:

№МашқНима текширилади
1Ҳаракатни бошлаш (Старт)Белгиланган тартибда ҳаракатни бошлаш, сигнал бериш
2Пиёдалар ўтиш жойиПиёдага йўл бериш, тўхташ чизиғида тўхташ
3Тўхташ ва тик баландликка кўтарилиш (эстакада)Қияликда тўхташ ва орқага кетмасдан жойидан қўзғалиш
490 градусли бурилишларЧегара чизиқларини босмасдан бурилиш
5Тор жойда қайрилиш учун боксга киришЧекланган жойда орқага ва олдинга манёвр
6Ҳаракат тартибга солинган чорраҳаСветофор сигналларига риоя қилиш
7«Илон изи»Устунчалар орасидан тегинмасдан ўтиш
8Орқага ҳаракатланиб параллел тўхташ (парковка)Белгиланган жойга орқа билан параллел жойлашиш
9Темир йўл кесишмаси (тартибга солинмаган)Кесишма олдида тўхташ ва хавфсизликка ишонч ҳосил қилиш
10Тезлашиш бўлагиБелгиланган тезликка чиқиш
11Авария ҳолатида тўхташКескин, назоратли тормозлаш
12Ҳаракатни якунлаш (Финиш)Белгиланган жойда тўғри тўхташ

«Нима текширилади» устуни машқнинг мазмунига кўра умумий изоҳ; аниқ мезонлар марказ услубиятида.

A ва A1 тоифалари учун машқлар

Мототсикл ва мопед учун бошқа тўплам: старт, «илон изи», тор йўлак, тезлашиш-секинлашиш, габаритли ярим айлана, габаритли коридор, паст тезликда ҳаракатланиш, габаритли «саккиз» ва финиш.

BE, CE, DE тоифалари учун машқлар

Тиркамали таркиблар учун: старт, орқа бортни платформага қўйиш, платформадан йўлга чиқиш, габаритли коридорда орқага тўғри чизиқда ҳаракатланиш ва финиш.

Баҳолаш қандай ишлайди

Ҳар бир хато учун тизим автоматик равишда жарима балларини қўшади. Имтиҳон марказлари ҳақидаги хабарларга кўра (спот.уз, Тошкент вилояти маркази), жарима баллари 99 дан ошмаса, имтиҳон топширилган ҳисобланади; 100 ва ундан кўп балл — «топширмади». Хатонинг оғирлигига қараб баллар турлича: масалан, кун.узънинг 2025-йилги материалида пиёдалар ўтиш жойига жуда яқин тўхташ учун 5 балл айирилиши мисол келтирилган.

Ҳар бир хато учун аниқ баллар жадвали Ички ишлар вазирлиги тасдиқлаган услубиятда белгиланади ва биз уни очиқ расмий манбада топа олмадик. Шунинг учун аниқ рақамларни ўзингиз топширадиган марказдан сўранг.

Имтиҳон қуйидаги ҳолларда ҳам тўхтатилади:

  • номзод телефон, ёзма материаллардан фойдаланса ёки бошқа номзодлар билан мулоқот қилса — имтиҳондан четлатилади ва «топширмади» қўйилади;
  • автодром тизимида техник носозлик бўлса — имтиҳон тўхтатилади, тугалланмаган машқ натижаси бекор қилинади ва носозлик бартараф этилгач давом эттирилади.

Низомда амалий имтиҳон натижаси устидан апеллятсия тартиби кўрсатилмаган.

Шаҳар шароитида ҳайдаш ҳақида

Кўп одам «автодром + шаҳар» форматини кутади. Амалдаги Ўзбекистон тартибида эса амалий имтиҳон фақат автодромда ўтади. Шаҳар ҳаракатининг асосий элементлари — чорраҳа, светофор, пиёдалар ўтиш жойи, темир йўл кесишмаси — автодром ичида моделлаштирилган. Шунга қарамай, автомактабдаги шаҳар кўчаларидаги амалий дарслар ҳам муҳим: улар сизни имтиҳондан кейинги реал ҳайдашга тайёрлайди.

Кўп учрайдиган хатолар

Қуйидагилар автодромдаги одатий муаммолар (баллар эмас, эҳтимолий сабаблар):

МашқОдатий хато
СтартБурилиш кўрсаткичини ёқмаслик, хавфсизлик камарини тақмаслик
ЭстакадаАвтомобилнинг орқага кетиши, двигателнинг ўчиб қолиши, стоп-чизиқдан ўтиб тўхташ
«Илон изи»Устунчага тегиш, чегара чизиғини ғилдирак билан босиш
Параллел парковкаЧизиққа чиқиш, жойга тўлиқ кира олмаслик, бордюрга яқинлашиб кетиш
Боксга киришБир неча марта олдинга-орқага юриш, чегара чизиғини босиш
ЧорраҳаСариқ ёки қизил сигналга чиқиш, тўхташ чизиғидан ўтиб тўхташ
Пиёдалар ўтиш жойиПиёдага йўл бермаслик ёки ўтиш жойига жуда яқин тўхташ
Темир йўл кесишмасиТўхташ чизиғида тўхтамаслик

Тайёргарлик бўйича маслаҳатлар

  1. Машқлар схемасини олдиндан ўрганинг. Марказ сайтида эълон қилинган кетма-кетликни ёд олинг — имтиҳонда йўналишни ўйлаб ўтирмайсиз.
  2. Автомобил габаритини ҳис қилинг. «Илон изи», бокс ва парковкадаги хатоларнинг аксарияти ғилдирак қаердан ўтаётганини билмасликдан.
  3. Эстакадани алоҳида машқ қилинг. Қўл тормози ва илашиш муфтасини мувофиқлаштириш — энг кўп йиқитадиган машқлардан бири.
  4. Шошилманг. Тезлик эмас, аниқлик баҳоланади; паст тезликда бошқариш осонроқ.
  5. Кўзгулардан фойдаланинг ва ҳар бир манёвр олдидан бурилиш кўрсаткичини ёқинг — бу одатга айлансин.
  6. Имтиҳон кунидан олдин дам олинг ва вақтида келинг: кечикиш узрсиз келмаслик ҳисобланиши мумкин.

Автодромдаги кўп хатолар — светофор, пиёдалар ўтиш жойи, темир йўл кесишмаси — аслида қоидаларни билмасликдан келиб чиқади. Уларни ЙҲҚ қоидалари ва йўл белгилари бўлимларида такрорланг; назарий имтиҳонга эса YesPrava'даги ЙҲҚ саволлари ёрдамида тайёрланишингиз мумкин.

Кўп бериладиган саволлар

Амалий имтиҳон шаҳар кўчаларида ўтказиладими?

Амалдаги тартибда амалий имтиҳон фақат махсус автоматлаштирилган автодромда ўтказилади. Чорраҳа, пиёдалар ўтиш жойи ва темир йўл кесишмаси каби шаҳар элементлари автодром ичида моделлаштирилган.

Амалий имтиҳонни ким баҳолайди?

Автомобил ва автодромдаги датчиклар ҳамда автоматлаштирилган тизим — инсон омилисиз. Натижа «топширди» ёки «топширмади» кўринишида чиқади.

Неча жарима балли билан имтиҳондан ўтилади?

Имтиҳон марказлари ҳақидаги расмий хабарларга кўра, жарима баллари 99 дан ошмаса, имтиҳон топширилган ҳисобланади. Ҳар бир хато учун аниқ баллар марказ услубиятида белгиланади.

Амалий имтиҳондан йиқилсам, қачон қайта топшираман?

Олдинги уринишдан камида 7 кун ўтгач. Бунда назарий имтиҳон натижаси (2 ой) ҳали амал қилаётган бўлиши керак, акс ҳолда назарияни ҳам қайта топширасиз.

Имтиҳонда қайси автомобил ишлатилади?

Автоматик қайд қилувчи ускуналар ўрнатилган, тегишли тоифадаги ўқув автомобили. Уни имтиҳон маркази ёки ўқув ташкилоти тақдим этади.

Ўхшаш мақолалар